Cmentarz Bernardyński na Zarzeczu. Fot. picasaweb.google.com/mytho
Jedna z ostatnich fotografii Józefa Czechowicza. Zniszcony z carskeigo polecenia Kościół Św. Józefa w Wilnie A.D. 1877. Fot. wikiepdia.org

Cmentarz Bernardyński na Zarzeczu. Fot. picasaweb.google.com/mytho

Cmentarz Bernardyński na Zarzeczu. Fot. picasaweb.google.com/mytho
Jedna z ostatnich fotografii Józefa Czechowicza. Zniszcony z carskeigo polecenia Kościół Św. Józefa w Wilnie A.D. 1877. Fot. wikiepdia.org

Jedna z ostatnich fotografii Józefa Czechowicza. Zniszcony z carskeigo polecenia Kościół Św. Józefa w Wilnie A.D. 1877. Fot. wikiepdia.org

Litwa: Odsłonięto nagrobek polskiego mistrza fotografii

Na Cmentarzu Bernardyńskim w Wilnie odsłonięto nagrobek Józefa Czechowicza – wybitnego polskiego fotografa II połowy XIX wieku, ojca fotografii wileńskiej. Jego portrety i krajobrazy Wilna to dziś jedne z najlepszych źródeł informacji o budowlach i ludziach tego miasta w XIX wieku.

Józef Czechowicz urodził się prawdopodobnie w 1810 r. Zaczął fotografować kilka lat po tym, jak w 1829 r. Jan Bułhak obwieścił światu narodziny nowej dyscypliny sztuki – fotografiki. Mimo, że kształcił się w kierunku malarskim na warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych, to właśnie fotografia bez reszty Go pochłonęła. 

Fotograficzną pasję rozwinął w Wilnie. Niedługo po swoim przyjeździe (ok. 1864 r.) założył w swoim domu, jak się miało później okazać największy zakład fotograficzny w tym mieście (studio istniało aż do 1915 r.). Wykonywane tu portrety słynęły w całym Wilnie, a sam zakład należał do najbardziej cenionych. Bywali w nim tak sławni artyści jak Michał Elviro Andriolli, Alfred Römer czy Wincenty Śleńdziński. 

Jednak nie portrety, a krajobrazy Wilna pasjonowały młodego Czechowicza najbardziej. Wykonywał też zdjęcia wnętrz kościelnych i rejestrował sceny z życia codziennego mieszkańców przedmieścia. Jako jeden z nielicznych miał zezwolenie gubernatora generalnego na „wykonywanie zdjęć maszyn przemysłowych oraz typów narodowych”, co zaowocowało około 200 bezcennymi pracami dokumentalnymi. 

Fotografowaniu miasta poświęcał najwięcej czasu i pieniędzy. Wielokrotnie wyjeżdżał na zachód po coraz to nowsze wyposażenie ciemni i aparaty. Sprowadził do Wilna m.in. obiektyw szerokokątny i potężną kamerę na płyty szklane. 

Mimo, że to nie on wykonał pierwsze fotograficzne widoki Wilna (w roku 1861 lub 1862 zrobili to Abdon Korzon i Albert Swieykowski), zyskał miano ojca fotografii wileńskiej. Oprócz zaawansowanego sprzętu jako pierwszy wprowadził bowiem do wileńskiej fotografii pojęcie perspektywy (dotychczas wykonywano zdjęcia wyłącznie od frontu). W swoich pionierskich pracach uzyskiwał ciekawe efekty majestatyczności, a  nawet dramatyczności. 

Józef Czechowicz zmarł w Wilnie 1 stycznia 1888 roku w wieku 70 lat na zapalenie płuc. Przez wiele lat miejsce pochówku było jednak nieznane. Biografowie artysty oraz badacze Cmentarza Bernardyńskiego przypuszczali, że jego ciało spoczywa na terenie nekropolii, ale z uwagi na brak jakichkolwiek informacji o nim na tamtejszych grobach czy pomnikach nie byli w stanie określić miejsca pochówku. 

Grób zidentyfikowano dopiero w ubiegłym roku dzięki wskazówkom uzyskanym z Galerii Ślendzińskich w Białymstoku. Jak podaje IAR, nagrobek ustawiono dzięki staraniom polsko - litewskiej Fundacji im. Adama Mickiewicza.    

GR

08.10.2010 13:17 opublikowano w Wiadomości