Nieprzemijający urok szopek krakowskich

Każdego roku, w pierwszy czwartek grudnia na krakowski Rynek Główny od rana przybywają szopkarze ze swoimi dziełami, aby po hejnale o godz. 12. w barwnym korowodzie zaprezentować je licznie zgromadzonym krakowianom i turystom. 

Tak też było i 4 grudnia 2014 r. W 72. Konkursie Szopek Krakowskich wzięło udział 188 prac. Pokazano 46 szopek w kategorii seniorów, 17 w kategorii młodzieżowej i 125 szopek dziecięcych. Po prezentacji szopkarze przenieśli swoje prace  do Muzeum Historycznego, aby ocenili je jurorzy. W trakcie obrad jury wyodrębnia 4 grupy szopek według wielkości: duże (powyżej 120 cm), średnie (od 120 do 70cm), małe (od 70 do 15 cm), miniaturowe (do 15 cm). I nagradza twórców prac z każdej grupy.

Konkurs Szopek Krakowskich jest otwarty, co oznacza, że mogą w nim wziąć udział  wszyscy bez względu na wiek, zawód czy miejsce zamieszkania. Szopki otrzymują punkty w skali od 1 do 5 za nawiązanie do tradycji, architekturę, kolorystykę, lalki, elementy ruchome, nowatorstwo, dekoracyjność i wrażenie estetyczne. Każdy uczestnik może zgłosić do Konkursu maksymalnie trzy szopki. 

Tegoroczne szopki przedstawiają tradycyjne bożonarodzeniowe sceny - Matkę Boską z Dzieciątkiem, św. Józefa, Trzech Króli, pastuszków i zwierzęta. Pojawiają się tam także anioły, diabły, kukły krakowianek i krakowiaków w strojach ludowych. Także elementy narodowe – biało czerwona  flaga i piastowski orzeł. Szopki są różne w formie i rodzaju wykorzystanego  do ich budowy materiału – bogate pałace z kartonów oblepionych błyszczącymi kolorowymi papierami i oświetlonych elektrycznymi lampkami oraz skromne drewniane stajenki  z prawdziwym sianem w żłobie.

 Szopka krakowska to fenomen w skali światowej.  Jej forma ukształtowała się w XIX -wiecznym Krakowie. Za wzorzec mają zabytkowe budowle tego  miasta, głównie kościoły. Twórcami byli murarze z przedmieść Krakowa: Krowodrzy, Zwierzyńca, Czarnej Wsi, Grzegórzek i Ludwinowa. Budowali szopki w dwóch rozmiarach: małe z nieruchomymi figurami, ktore były przeznaczone na sprzedaż i duże  przenośne teatrzyki ze Świętą Rodziną na pierwszym piętrze, w formie wieżowego budyneczku z elementami przypominającymi architekturę starego Krakowa, przeznaczone do odgrywania przedstawień kukiełkowych, obnoszone po domach przez zespoły kolędnicze. Twórcą, który stworzył szopkę – wzór był Michał Ezenekier, murarz i kaflarz z Krowodrzy. Podczas wojny władze austriackie zakazały kolędowania z szopkami. Mistrzowie powymierali lub rozproszyli się po świecie. Dopiero w roku 1923, z inicjatywy dyrektora Archiwum Akt Dawnych miasta Krakowa Ludwika Strojka, w Muzeum Przemysłowym zaczęto odgrywać tradycyjne przedstawienia wykorzystując jako scenę specjalnie wykonaną szopkę wzorowaną na szopce Ezenekiera. Później zwyczaj nieco popadł w zapomnienie, aż do roku 1937, kiedy to miłośnicy tradycji krakowskich zorganizowali I Konkurs Szopek Krakowskich. Od tego czasu, z krótką przerwą na czas II wojny światowej, ta tradycja trwa do dzisiaj i wspaniale się rozwija. Tak dobrze, że szopkarstwo krakowskie wpisane zostało na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego

Wszystkie zgłoszone do Konkursu szopki będą prezentowane na pokonkursowej wystawie w Pałacu Krzysztofory od 8 grudnia 2014 r. do 22 lutego 2015 r.

www.mhk.pl/aktualnosci

08.12.2014 17:59 opublikowano w Kultura